( 1 ) علىّ بن ابى طالب ( ع ) يعلى بن عبيد از اعمش ، از عمرو بن مرّة ، از ابو البخترى ، از علىّ ( ع ) نقل مىكند كه مىفرموده است * پيامبر ( ص ) مرا به يمن گسيل فرمود و گفتم : اى رسول خدا مرا براى قضاوت به يمن گسيل مىفرماييد ، ولى جوانم و نمىدانم قضاوت چيست . با دست سينهء مرا نواخته عرضه داشتند : پروردگارا دل على را هدايت كن و زبانش را استوار فرماى ، و سوگند به آن كس كه دانه را مىشكافد هرگز در قضاوت ميان دو تن شك و ترديدى هم نكردم . فضل بن عنبسة خزّاز واسطىّ از شريك ، از سماك ، از حنش بن معتمر ، از على ( ع ) نقل مىكند كه مىفرموده است * چون پيامبر ( ص ) مرا به عنوان قاضى به يمن گسيل فرمود گفتم : اى رسول خدا مرا پيش قومى مىفرستى كه مرا پرسشهايى خواهند كرد و من علمى به قضاوت ندارم . پيامبر ( ص ) دست بر سينه‌ام نهاده فرمود : خداوند دل تو را به زودى هدايت و زبانت را پايدار و استوار مىفرمايد و چون طرفين دعوى پيش تو نشستند قضاوت مكن تا آنكه سخن دومى را نيز بشنوى همچنان كه سخن اولى را شنيده‌اى ، چه در اين صورت چگونگى قضاوت و حكم كردن بر تو روشن خواهد شد . بدين سان بود كه من همواره قاضى شدم و پس از آن هرگز در قضاوت شك و ترديد نكردم . عبيد اللّه بن موسى عبسىّ از شيبان ، از ابو اسحاق ، از عمرو بن حبشىّ ، از حارثة از علىّ ( ع ) ، و عبيد اللّه بن موسى و اسرائيل از ابو اسحاق ، از حارثة ، از علىّ ( ع ) نقل مىكنند كه مىفرموده است * چون پيامبر ( ص ) مرا به يمن گسيل فرمود ، گفتم : اى رسول خدا مرا به جانب گروهى سالخورده و كار آزموده مىفرستى و ترسانم بر آنكه از عهده برنيايم . فرمود : همانا كه خداوند به زودى زبانت را استوار و دلت را هدايت خواهد كرد . احمد بن عبد اللّه بن يونس از ابو بكر عيّاش ، از نصير ، از سليمان احمسىّ ، از پدرش نقل مىكند كه مىگفته است * علىّ ( ع ) فرمود : به خدا سوگند هيچ آيه‌يى نازل نشده است مگر آنكه بدانم در چه مورد و كجا و براى چه كسى نازل شده است . همانا پروردگار من مرا دلى انديشمند و دورانديش و زبانى رسا و سليس عنايت فرموده است . عبد اللّه بن جعفر رقّىّ از عبيد اللّه بن عمرو ، از معمر ، از وهب بن ابى دبىّ ، از ابو الطّفيل نقل مىكند كه مىگفته است * على ( ع ) مىفرمود : در مورد كتاب خدا از من بپرسيد ، كه